«کشاورزی ارگانیک» مسیر سلامت جامعه

«کشاورزی ارگانیک» مسیر سلامت جامعه

کشاورزی ارگانیک به عنوان شیوه ای نوین از کشت در بخش کشاورزی افزون بر صرفه جویی در مصرف آب را کاهش می دهد می تواند سلامت افراد جامعه را نیز تضمین کند.

براساس دستورالعمل ابلاغی «محمود حجتی» وزیر جهاد کشاورزی، اولین جلسه شورای راهبردی توسعه کشاورزی ارگانیک پانزدهم شهریور ماه برگزار شد. در این جلسه که به ریاست «عبدالمهدی بخشنده» معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی و با شرکت معاونین وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان استاندارد، انجمن علمی ارگانیک و قطب علمی ارگانیک و همچنین تعدادی از معاونین تخصصی وزارت جهاد کشاورزی، برگزار شد.

در این نشست سیاست گذاری و حمایت از تولید محصولات ارگانیک و همچنین تهیه و تدوین دستورالعملهای تولید، توزیع و عرضه محصولات ارگانیک در زیربخشهای تولیدات باغبانی، زراعی، دامی و شیلاتی و منابع طبیعی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

براساس این گزارش، شورا کلیات راه اندازی سامانه ملی محصولات کشاورزی ارگانیک را با هدف شفاف سازی روندهای تولید تا صدور نشان استاندارد ارگانیک با همکاری کلیه دستگاههای ذیربط به تصویب رساند.

اما کشاورزی ارگانیک چگونه است و چه ضرورت هایی برای حمایت از اجرای آن در کشور وجود دارد؟

براساس تعریف «فدراسیون بین المللی جنبش کشاورزی ارگانیک»، این روش کشت یک سامانه ی کشاورزی است که در آن جنبه های زیستی، اجتماعی و اقتصادی تولید پایدار غذا، پوشاک، فرآورده های چوبی و … بهبود می یابد. در این سامانه حاصلخیزی خاک به عنوان کلید تولید موفق در نظر گرفته می شود.

برای واکاوی بهتر کشاورزی ارگانیک بهتر است نگاتی در زمینه این شیوه از کشت بیان شود؛

1-«سلامت غذایی از مزرعه تا سفره» یکی از مهمترین شعارهایی است که در راستای سلامت افراد جامعه توسط سازمان های مختلف و مرتبط با کشاورزی مطرح می شود. باید گفت کشاورزی اورگانیک یکی از مهمترین راهکارهای تحقق این شعار است زیرا کشاورزی ارگانیک یک شیوه ی نوین کشت است که در صورت رواج می تواند سلامت غذایی و زیستی جامعه را تامین کند.

شناخت کشاورزان و مصرف کنندگان از کشاورزی ارگانیک کم است و این امر موجب آنان محصولات برداشت شده از «کشاورزی سالم» را با محصولات ارگانیک اشتباه می گیرند که این خود موجب سردرگمی تولیدکننده و مصرف کننده می شود.

در توضیح باید گفت تفاوت 2 شیوه کشاورزی در میزان استفاده از سم و کود شیمایی است در حالی که در کشاورزی سالم از مقدار کمی کود و سم استفاده می شود اما در کشت ارگانیک هیچ گونه سم یا مواد شیمیایی مورد استفاده قرار نمی گیرد.

2- از آنجا که ورود هر نوع شیوه ی جدید کشت در کشور با مشکلات فراوانی رو به رو است ما باید گام هایی را در مسیر فرهنگ سازی رواج محصولات ارگانیک برداریم. یکی از مهمترین مشکلات رواج کشاورزی ارگانیک در کشور هزینه-فایده ی این نوع کشت است. در این شیوه باید ابتدا زمین را به مدت معینی آماده کرد و به حال خود گذاشت. برای کشاورز که تنها منبع درآمدش زمین و برداشت از آن است این شیوه چندان سود ده نیست.

افزون بر بحث اقتصادی کشاورزی اورگانیک فرهنگ استفاده از این محصوئلات در کشور هنوز در مرحله ابتدایی قرار دارد. محصولات ارگانیک به دلیل رواج نیافتن فرهنگ استفاده از آن هنوز در بازار خرید به راحتی یافت نمی شود و این خود موجب می شود که محصول گران و خارج از توان خرید شمار زیادی از مردم باشد .

دیگر مانعی که می تواند سد محکمی در برابر رواج استفاده از محصولات ارگانیک باشد توجه به ظاهر میوه و محصول است. محصولات ارگانیک به خاطر استفاده نکردن از تقویت کننده های شیمیایی شکل نه چندان زیبایی دارند، این امر موجب شده در سبد کالای برخی قشرهای جامعه جایی نداشته باشند.

3- حذف کامل یارانه های سم و کود شیمیایی و پرداخت این یارانه ها به کشتکاران محصولات ارگانیک یکی از مهمترین راهکارهایی است که می تواند زمینه را برای کشت این نوع محصولات در جامعه فراهم کند.

کشاورزی شغلی فصلی و به عبارتی منبع درآمدی غیرمستمر است. یکی از مشکلات طبقه ی دهقانی نداشتن درآمد در برخی از فصل های سال است که منجر به مشکلات معیشتی آنان می شود. دولت اگر یارانه ی پرداختی به کود و سم را بین کشاورزان ارگانیک تقسیم کند می توان انتظار داشت بخشی از مشکلات مالی آن ها حل شود.

تعادل بازار یکی از مهمترین راهکارهای گسترش محصولات ارگانیک است. حمایت از کشاورز به عنوان یکی از مهمترین راهکارهای تعادل ضرورتی اجتناب ناپذیر است.کشاورزانی که تمایل دارند محصولات خود را ارگانیک کنند حمایت شوند کالاهای آن ها باید به نحوی به بازار عرضه شود که قابل خرید باشد تا دیگر کشاورزان نیز با مشاهده ی این شرایط به روش کشت ارگانیک روی آورند.

ایجاد فروشگاه های زنجیره یی محصولات ارگانیک، فروش سم و کود شیمیایی به کشاورزان با تایید نسخه ی کارشناس، آموزش و آشنایی با مزایای این شیوه از کشت در کنار آگاهی بخشی به اقشار مختلف جامعه در زمینه ی آسیب های محصولات غیر ارگانیک از دیگر راهکارهای فراز برای رواج فرهنگ این گونه از کشاورزی بود.

4- برخی بر این باورند ترویج کشاورزی ارگانیک موجب کاهش محصولات کشاورزی می شود که از نظر اقتصادی مطلوب نیست ولی باید توجه داشت قیمت سلامتی جامعه ی انسانی و محیط زیست بر منافع اقتصادی اولویت دارد.

به طور کلی رواج کشاورزی ارگانیک در کشور علاوه بر اینکه کارکرد آشکاری برای سالم سازی مواد غذایی و دیگر جنبه های زندگی دارد، کارکرد پنهان آن نیز صرفه جویی در منابع تجدید ناپذیر است. از آنجا که برای تولید کود شیمیایی ما نیاز به مشتقات منابع انرژی به عنوان خوراک پتروشیمی ها داریم، می توان با کاهش نیاز به کودهای شیمیایی، تولید پتروشیمی های کشور را معطوف به دیگر محصولات سودآور کرد.

از: غفار میرزایی